کراتینین 5 دلیل افزایش کراتینین چیست؟
۵ دلیل افزایش کراتینین چیست؟
مقدمه
کراتینین یکی از مواد زائدی است که در نتیجه فعالیتهای طبیعی عضلات بدن تولید میشود. این ماده از تجزیهی ترکیبی به نام کراتین (Creatine) بهوجود میآید که در عضلات برای تولید انرژی بهکار میرود. اندازهگیری سطح کراتینین در خون و ادرار، یکی از مهمترین شاخصها برای بررسی عملکرد کلیهها است.
🔹 منشأ کراتینین
کراتین در کبد، پانکراس و کلیهها ساخته شده و از طریق خون به عضلات منتقل میشود. در عضلات، کراتین به کراتینین تبدیل میشود. سپس کراتینین وارد جریان خون شده و توسط کلیهها تصفیه و از طریق ادرار دفع میگردد.
به همین دلیل، مقدار کراتینین در بدن معمولاً ثابت است و اگر افزایش پیدا کند، نشاندهندهی اختلال در عملکرد کلیهها است.
🔹 سطح نرمال در بدن
میزان طبیعی کراتینین در خون بسته به سن، جنس و توده عضلانی افراد متفاوت است، اما حدود مقادیر معمول عبارتاند از:
| گروه | مقدار نرمال در خون (میلیگرم در دسیلیتر) |
| ———- | —————————————– |
| مردان بالغ | ۰.۷ تا ۱.۳ |
| زنان بالغ | ۰.۶ تا ۱.۱ |
| کودکان | ۰.۳ تا ۰.۷ |
اگر مقدار کراتینین بالاتر از حد طبیعی باشد، ممکن است کلیهها نتوانند مواد زائد را بهدرستی دفع کنند.
🔹 دلایل افزایش
۱. بیماریهای کلیوی (مانند نارسایی کلیه یا گلومرولونفریت)
2. کمآبی بدن (Dehydration)
3. مصرف بیش از حد پروتئین یا مکمل کراتین
4. آسیب یا التهاب عضلانی
5. داروهایی که کلیه را تحت فشار قرار میدهند (مثل بعضی آنتیبیوتیکها و داروهای ضدالتهاب)
🔹 علائم افزایش
* خستگی و بیحالی
* تهوع یا استفراغ
* ورم پاها یا دستها
* کاهش حجم ادرار
* تیرگی ادرار
* تنگی نفس یا فشار خون بالا
اگر سطح کراتینین بالا باشد، پزشک ممکن است آزمایشهای تکمیلی مانند BUN (نیتروژن اوره خون) یا GFR (نرخ تصفیه گلومرولی) را تجویز کند تا عملکرد کلیه دقیقتر بررسی شود.
🔹 روشهای کاهش کراتینین بالا
۱. نوشیدن آب کافی برای کمک به دفع مواد زائد
2. کاهش مصرف گوشت قرمز و پروتئین حیوانی زیاد
3. قطع مصرف داروهای مضر برای کلیه (با مشورت پزشک)
4. کنترل فشار خون و قند خون
5. در موارد شدید: دیالیز ممکن است لازم شود.
🔹 آزمایش چگونه انجام میشود؟
معمولاً به دو روش بررسی میشود:
* آزمایش خون: میزان کراتینین در سرم خون را اندازه میگیرد.
* آزمایش ادرار ۲۴ ساعته: مقدار کراتینین دفعشده را در طول یک شبانهروز اندازهگیری میکند تا عملکرد کلیه مشخص شود.
🔹 جمعبندی
کراتینین یک شاخص مهم برای ارزیابی سلامت کلیههاست. افزایش سطح آن معمولاً نشانهی اختلال در عملکرد کلیوی یا کمآبی بدن است. با رژیم غذایی سالم، مصرف آب کافی، و پیگیری منظم پزشکی میتوان سطح کراتینین را در محدودهی طبیعی نگه داشت و از بروز مشکلات کلیوی جلوگیری کرد.
